Healers World
गणेश आणि हनुमान
संपूर्ण भारत
तुमच्या साधनेत हनुमान जयंतीचे महत्त्व काय आहे?
हनुमान जयंती हा भगवान हनुमानाच्या जन्माचा उत्सव आहे. हनुमान हे वानररूप देवता असून, शक्ती, धैर्य, निःस्वार्थ भक्ती आणि श्रीरामांच्या प्रति अनन्यसाधारण सेवेचे प्रतीक म्हणून पूजनीय आहेत. भक्त त्यांना संकटहर्ता आणि अनिष्टांपासून रक्षण करणारे मानतात व त्यांच्या कृपेने शक्ती, धीर आणि अटळ श्रद्धा प्राप्त करतात.
कोणती कथा लक्षात ठेवली जाते?
शापित अप्सरा अंजनेने वनरा रूपात जन्म घेतलेला अंजनी आणि केसरी हे हनुमानाचे मातापिता, तर वायुदेव हे त्यांचे दिव्य पिता — म्हणूनच त्यांना 'अंजनेय' आणि 'पवनपुत्र' या नावांनी ओळखले जाते. लहानपणी उगवता सूर्य पिकलेले फळ समजून त्यांनी आकाशात झेप घेतली, इंद्राच्या वज्राने ते भारीरीत झाले, पण नंतर ते परम शक्तिशाली आणि श्रीरामांचे परम भक्त बनले. रामायणातील अनेक महत्त्वपूर्ण प्रसंगांत त्यांनी भूमिका बजावली, ज्यात सीतेचा शोध घेण्यासाठी लंकेसाठी उडी मारणे हा प्रमुख प्रसंग आहे.
हनुमान जयंती साठी पूजाविधी
हनुमान चालीसा आणि रामायणातील सुंदरकांडाचे पठण करणे
हनुमानाच्या मूर्तींना सिंदूर आणि तेल अर्पण करणे
हार, लाडू आणि बूंदी यांचे प्रसाद म्हणून अर्पण व पूजा करणे
हनुमान मंदिरांना भेटी देणे आणि भक्तिपूर्ण उपवास करणे
भजन गाणे आणि रात्रभर जागरण व अखंड पाठाचे आयोजन करणे
मिरवणुकी आणि सामुदायिक भोजन (भंडारा) आयोजित करणे
आहुती आणि सणाचे पदार्थ
हनुमान जयंती दिवशी कुटुंबे काय तयार करतात आणि देवाला काय वाहतात.
चोला म्हणून जाईच्या तेलात मिसळलेला सिंदूर हनुमानाला अर्पिलेला
बूंदी आणि बेसनाचे लाडू
विड्याच्या पानांचे हार, किंवा दक्षिणेकडे वड्यांची माळ
गूळ आणि भाजलेले चणे
लाल फुले आणी लाल कापड
जपावयाचे मंत्र
स्पष्ट संकल्प घेऊन, पूर्व किंवा उत्तर दिशेला तोंड करून, शक्य असल्यास माळेवर जप करा.
भारतभरातील नावे आणि रीती
हनुमान जयंती संपूर्ण भारतभरात साजरी केली जाते, परंतु परंपरेनुसार वेगवेगळ्या तारखांना: चैत्र पौर्णिमेची तारीख उत्तर भारतात सर्वाधिक प्रचलित आहे; महाराष्ट्रात सूर्योदयाच्या वेळीच्या याच पूर्ण चंद्राला साजरी केली जाते; तामिळनाडू आणि आंध्र/तेलंगणामध्ये मार्गशीर्ष किंवा वैशाख महिन्यात साजरी होते; आणि कर्नाटकात 'हनुमान व्रतम्' म्हणून ओळखली जाते. तारखांमध्ये फरक असला तरी, शक्ती आणि सेवेच्या देवतेची भक्ती सार्वत्रिक आहे.
