तुमच्या साधनेत ओणमचे महत्त्व काय आहे?
ओणम हा केरळचा भव्य हंगम सण असून, तो प्रसिद्ध आणि लोकप्रिय राजा महाबलीच्या वार्षिक स्वागताचा उत्सव आहे. समृद्धी, एकात्मता आणि केरळच्या सांस्कृतिक वारशाचा हा दहा दिवसांचा उत्सव जात-धर्माच्या भिंती ओलांडतो. फुलांची रांगोळी, भव्य मेजवान्या, बोटींच्या शर्यती आणि लोककलांच्या सादरीकरणाद्वारा समृद्धी आणि समतेच्या सुवर्णकाळाचे स्मरण केले जाते.
कोणती कथा लक्षात ठेवली जाते?
महाबली (मावेळी) हा एक न्यायी आणि उदार असुर राजा होता. त्याच्या न्याय्य राजवटीत केरळमध्ये समतेचा आणि समृद्धीचा सुवर्णकाळ होता. त्याच्या वाढत्या प्रभावाने चिंतेत पडलेल्या देवांनी विष्णूला त्याच्या वामन अवतारात पाठवले. वामनाने राजाकडे तीन पावले जमीन मागितली. राजाने मान्य केल्यावर वामनाने विशाल रूप धारण करून पहिल्या दोन पावलांत पृथ्वी आणि आकाश व्यापले आणि तिसऱ्या पावलासाठी आपले पाय राजाच्या मस्तकावर ठेवत त्याला पाताळात धाडले. राजाच्या भक्तीने प्रसन्न होऊन विष्णूने त्याला दरवर्षी आपल्या प्रजेला भेटण्याची परवानगी दिली — आणि ओणम याच स्वागताचा उत्सव आहे.
ओणम साठी पूजाविधी
दहा दिवस दरवाजासमोर नक्षीदार फुलांची पुष्पकला (पूकलम) रचणे
केळीच्या पानावर शाकाहारी ओणसद्या मेजवानी तयार करणे
वल्लमकळी — प्रसिद्ध सापबोटींच्या शर्यतींचे आयोजन
पुळिकळी (वाघ नृत्य), कथकळी, तिरुवातिरा यांसारख्या लोककलांचे सादरीकरण
राजा महाबलीचे स्वागत, ज्याचे प्रतीक म्हणजे ओणतप्पन किंवा त्रिक्काकरा अप्पन मूर्ती
केरळचे पारंपरिक कासाव वस्त्र परिधान करणे आणि सजवलेल्या ओन्जल झोपाळ्यांवर झोकणे
आहुती आणि सणाचे पदार्थ
ओणम दिवशी कुटुंबे काय तयार करतात आणि देवाला काय वाहतात.
ओणसद्या, केळीच्या पानावर अनेक पदार्थांसह वाढलेला महाप्रसाद
पायसम: अड प्रधमान आणि पालदा
दहा दिवसांपैकी प्रत्येक दिवशी ताज्या फुलांचा नवीन पूकलम
केळ्याचे चिप्स आणि शर्करा वरट्टी
ओणाक्कोडी, कुटुंबासाठी नवीन कपडे
जपावयाचे मंत्र
स्पष्ट संकल्प घेऊन, पूर्व किंवा उत्तर दिशेला तोंड करून, शक्य असल्यास माळेवर जप करा.
भारतभरातील नावे आणि रीती
ओणम हा केरळचा अधिकृत राज्य सण असून जगभरातील मलयाळी लोक धर्म-जात भेदभाव न करता साजरा करतात, हा केरळच्या बहुसंस्कृतिकतेचा आरसा आहे. मलयाळम सौर पंचांगानुसार हा सण चिंगम महिन्यात (हंगामाच्या काळात) येतो आणि मुख्य दिवस तिरुवोणम असतो. जिल्हानुसार उत्सवाचे स्वरूप आणि बोट शर्यती बदलत असतात, त्यात अरनमुला आणि नेहरू ट्रॉफी शर्यती विशेष प्रसिद्ध आहेत.
या साधनेला मार्गदर्शन करणारे प्राचीन संदर्भग्रंथ कोणते?
पंचांगाच्या नियमावरून काढलेले — ठरण्याची शक्यता आहे, पण तारखेच्या जवळ प्रकाशित पंचांगाशी ताडून पाहणे उत्तम.
ओणम · 2027
Healers World