तुमच्या साधनेत उगादीचे महत्त्व काय आहे?
उगादी हा तेलुगू आणि कन्नड समुदायांचा (तसेच महाराष्ट्रीयन लोकांचा गुढी पाडवा म्हणून) नवीन वर्षाचा दिवस आहे. वसंत ऋतूत चंद्र वर्षाच्या नवीन चक्राची सुरुवात करणारा हा दिवस नवीन आरंभ, नवीन पिकांच्या आगमनाचा उत्सव आणि जीवनातील सुख-दुःखांच्या मिश्रणाचा स्वीकार, तसेच पुढील वर्षासाठी सुखसमृद्धीच्या प्रार्थनेचा दिवस आहे.
कोणती कथा लक्षात ठेवली जाते?
उगादी (युग + आदी, अर्थात 'युगाची सुरुवात') हा पारंपरिक मान्यतेनुसार त्या दिवशी भगवान ब्रह्मांनी विश्वाच्या निर्मितीस प्रारंभ केला असे मानले जाते. काही कथांमध्ये शालिवाहन शकाच्या आरंभाचीही आठवण या दिवशी केली जाते. महाराष्ट्रातील गुढी पाडव्याचे रूप हे श्रीरामाच्या अयोध्येतील विजयी परतीच्या स्मरणाशी आणि गुढी (विजयोत्सव ध्वज) उभारण्याच्या परंपरेशी जोडलेले आहे. या दिवशी साठ वर्षांच्या चक्रातील नामांकित संवत्सराचा प्रारंभ होतो.
उगादी साठी पूजाविधी
घरांची स्वच्छता करणे व आंब्याच्या पानांच्या तोरणांनी व रांगोळीने सजवणे
पहाटे पूजेपूर्वी विधीवत तेलाने स्नान करणे
उगादी पच्चडी — जीवनाच्या अनुभवांचे प्रतीक असलेल्या सहा चवींचे पदार्थ खाणे
महाराष्ट्रात घराबाहेर शोभिवंत गुढी (विजयोत्सव ध्वज) उभारणे
पंचांग श्रवण — वर्षाच्या पंचांगातील भविष्यवाण्या ऐकणे
उत्सवाचे जेवण तयार करणे आणि नवीन कार्य व खरेदीस प्रारंभ करणे
आहुती आणि सणाचे पदार्थ
उगादी दिवशी कुटुंबे काय तयार करतात आणि देवाला काय वाहतात.
सहा चवींचा उगादी पच्चडी: कडुलिंबक नेहमीची फुले, गूळ, चिंच, कैरी, मीठ आणि मिरची
बोब्बत्तु योन्सारखे पीठ किंवा पुरणपोळी
दारात आंब्याच्या पानांचे तोरण
गुढीपाडव्याच्या घरांमध्ये गूळासह कडुलिंबाची पाने
खिडकीवर रेशमी कापड, हार आणि उलटा कलश असलेली गुढी
जपावयाचे मंत्र
स्पष्ट संकल्प घेऊन, पूर्व किंवा उत्तर दिशेला तोंड करून, शक्य असल्यास माळेवर जप करा.
भारतभरातील नावे आणि रीती
हा चंद्र नववर्षाचा एकच दिवस आंध्र प्रदेश, तेलंगणा आणि कर्नाटकात उगादी, महाराष्ट्र व गोव्यात गुढी पाडवा, सिंधी लोकांसाठी चेटी चंद आणि काश्मीरमध्ये नवरेह म्हणून साजरा केला जातो. सहा चवींची उगादी पच्चडी ही तेलुगू व कन्नड सणाची वैशिष्ट्यपूर्ण ओळख आहे, तर उंचावलेला गुढी ध्वज हा मराठी परंपरेचे प्रतीक आहे. वसंतातील नवीकरण आणि नवीन वर्षाचा उत्सव हा सर्व सणांचा सामाईक विषय आहे.
या साधनेला मार्गदर्शन करणारे प्राचीन संदर्भग्रंथ कोणते?
या दिवसाची निश्चितता तारीख नोंदीत सांगितल्याप्रमाणे आहे. नियमित पूजेसाठी स्थानिक पंचांग आणि मंदिराने जाहीर केलेले वेळापत्रक तपासा; केवळ ग्रेगोरियन तारीखमुळे शहरानुसार बदलणारी पूजेची नेमकी वेळ ठरवता येत नाही.
उगादी · 2027
Healers World