દુર્ગા પૂજા

કઈ વાર્તા યાદ આવે છે?

બ્રહ્માજીએ ભેંસાસુરને અજેયત્વનું વરદાન આપ્યું, ત્યારબાદ તેણે સ્વર્ગ પર વિજય મેળવ્યો અને કોઈ પણ દેવ તેને પરાજિત કરી શકતો ન હતો. ત્યારે સર્વ દેવતાઓનો ક્રોધ અને તેજ એકત્ર થઈને દસ હાથ ધરાવતી, દરેક દેવતાનું શસ્ત્ર ધારણ કરેલી અને સિંહ પર સવાર તેજસ્વી દેવી દુર્ગાનું સ્વરૂપ ધારણ કર્યું. ભીષણ યુદ્ધ પછી તેમણે ભેંસાસુરનો વધ કર્યો અને 'મહિષાસુરમર્દિની'નું બિરુદ પ્રાપ્ત કર્યું. દુર્ગા પૂજા એ પણ દર્શાવે છે કે દેવી પોતાના બાળકો સાથે પૃથ્વી લોક પર આવે છે અને ફરી કૈલાસ પર્વત પર પાછી જાય છે.

દુર્ગા પૂજા માટે પૂજા વિધિ

1. 1

   થીમ આધારિત પંડાલોમાં દેવી દુર્ગાની તેમના બાળકો સાથેની ભવ્ય માટીની મૂર્તિઓનું નિર્માણ અને સ્થાપન કરવું

2. 2

   ષષ્ઠીથી બોધન તેમજ આવાહન વિધિઓ, જેમાં કોલાબાઉની પૂજાનો સમાવેશ થાય છે

3. 3

   સપ્તમીથી નવમી સુધી દૈનિક પૂજા, અંજલિ (પુષ્પાર્પણ) અને આરતી

4. 4

   અષ્ટમી અને નવમીના સંધિકાળે સંધિ પૂજા

5. 5

   વિજયાદશમીએ સુહાગન સ્ત્રીઓ દ્વારા સિંદૂર ખેલવાની પરંપરા

6. 6

   દશમીએ નદીઓમાં દેવીને વિદાય આપવા માટે મૂર્તિઓનું વિસર્જન

નૈવેદ્ય અને તહેવારી ભોજન

દુર્ગા પૂજા ના દિવસે કુટુંબો શું તૈયાર કરે છે અને અર્પણ કરે છે.

• ખિચુડી, લાબ્રા, બેગુની, ચટની અને પાયશનો ભોગ
• સંધિ પૂજાએ એકસો આઠ કમળ અને દીવાઓ
• નૈવેદ્ય તરીકે સંદેશ, રસગોલા અને ફળ
• સંધ્યા આરતીએ દેવી સમક્ષ ધૂનુચીનું નૃત્ય
• દશમીએ દેવીને ધરાવેલું અને સિંદૂર ખેલમાં વહેંચાતું સિંદૂર

જપવાના મંત્રો

સ્પષ્ટ સંકલ્પ સાથે, પૂર્વ કે ઉત્તર તરફ મોં કરીને, હોય તો માળા પર જપ કરો.

દુર્ગા મંત્ર

ૐ દું દુર્ગાયૈ નમઃ

રક્ષા અને સાહસ માટે પ્રાર્થના

અર્થ અને જપવાની રીત

ભારતભરમાં નામો અને રિવાજો

દુર્ગા પૂજા પશ્ચિમ બંગાળ, આસામ, ઓડિશા, ત્રિપુરા અને સમગ્ર પૂર્વ ભારતનો પ્રમુખ તહેવાર છે, જે ભવ્ય સામુદાયિક પંડાલો (ખાસ કરીને કોલકાતામાં, જ્યાં તેને યુનેસ્કો દ્વારા માન્યતા મળી છે), સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો અને ઢાકના નગારાના સૂર માટે જાણીતો છે. ભારતના બાકીના ભાગોમાં આ જ દિવસોને નવરાત્રિના ઉત્તરાર્ધ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે, પરંતુ વિશિષ્ટ મૂર્તિ-પૂજા અને પંડાલ સંસ્કૃતિ માત્ર પૂર્વ ભારતની ઓળખ છે.