12वा भाव — मुक्ती आणि नुकसान

बारावा भाव खर्च, माघे, विश्रांती, एकटेपणा आणि अंतर्मुखी मोक्ष-दृष्टीसाठी वाचला जातो. संपूर्ण राशिचक्रात त्याचा स्वामी, त्यातील ग्रह, संबंधित कारक आणि दशा पाहा; तो केवळ नुकसानाचा भाव नाही. केतूचा परंपरागत विरक्ती-विषय एकच ग्रह-स्थितीतून पूर्वजन्मातील प्राप्ती किंवा आध्यात्मिक सिद्धी प्रमाणित करत नाही. मीनाची उपमा म्हणजे प्रत्येक कुंडलीत गुरू त्याचा स्वामी होत नाही. पशू आणि परदेश-वास्तव्य यांच्या विषयांसाठी स्वतःचे आधार-संदर्भ आवश्यक आहेत. आवश्यक वैद्यकीय काळजी, झोपविषयी काळजी आणि आर्थिक निर्णय पात्र सल्ल्यावर आणि व्यक्तीच्या प्रत्यक्ष परिस्थितीवर आधारित राहणे आवश्यक आहे.

प्रत्यक्ष जन्मकुंडली तयार करा, त्या भावात जो राशी आहे तो ओळखा आणि त्या राशीचे स्वामी वाचा. प्रत्यक्ष लग्नापासून मोजा; भाव क्रमांक किंवा राशीची सादृश्यता त्याचा स्वामी ठरवत नाही.

रिकाम्या भावातही राशी आणि स्वामी असतात, आणि त्याला दृष्टीही मिळू शकते. त्या घटकांना संबंधित कारक आणि दशांसोबत वाचा; भाव नसल्यासे किंवा जीवनक्षेत्र अनुपस्थित आहे असे मानू नका.

भाव, त्याचा स्वामी, त्यातील ग्रह, त्यावर पडणारी दृष्टी, राशीबल आणि संपूर्ण कुंडली यांना एकत्र वाचा. ग्रहबल, स्वाभाविक अर्थ आणि कार्याधिपत्य हे वेगळे घटक आहेत; त्यातील कोणतीही बाबू एकट्याने निर्णय ठरवणारी नाही.

बृहत् पराशर होरा शास्त्रातील 'भावांचा निर्णय' हा मूळ भाव-दृष्टीचा आधार देतो. फलदीपिका, जातक पारिजात आणि सारावली या ग्रहबल, ग्रहस्थिती आणि योगांसाठी सोबतीवाहक संदर्भ आहेत; प्रत्येक नाववाल शास्त्राच्या अटी जशीच्या तशी ठेवा.