4वा भाव — घर आणि माता

चतुर्थ भाव घर, माता, आराम, जमीन आणि अध्ययनाची पायाभूततेसाठी पाहिला जातो. चंद्र मातृदृष्टी देतो, मंगळ मालमत्तेदृष्टी आणि बुध अध्ययनदृष्टी — प्रत्येक वास्तविक कुंडलीनुसार मर्यादित होते. चंद्र व शुक्र यांच्या दिशाबलाचा संदर्भ चतुर्थ भावाच्या बिंदूवर आहे; बुधाचा संदर्भ लग्नावर आहे, येथे नाही. चतुर्थेश, त्यातील ग्रह आणि प्राप्त दृष्टी एकत्र पाहा. हा भाव नेहमी कर्क राशी नसतो आणि आपोआप चंद्राचा नसतो. एकच ग्रहस्थिती माणसाच्या घराशी किंवा मातेशी असलेल्या नात्याचा निर्णय करत नाही.

प्रत्यक्ष जन्मकुंडली तयार करा, भावात असलेले राशी ओळखा आणि त्या राशीच्या स्वामीचे वाचन करा. प्रत्यक्ष लग्नापासून मोजा; भाव क्रम किंवा राशीची उपमा त्याचे भावाधिपत्य ठरवत नाही.

रिकाम्या भावातही राशी आणि स्वामी असतात, आणि त्याला दृष्टीही मिळू शकते. त्या घटकांना संबंधित कारक आणि दशांसोबत वाचा; भाव नसल्यासे किंवा जीवनक्षेत्र अनुपस्थित आहे असे मानू नका.

भाव, त्याचा स्वामी, त्यातील ग्रह, त्यावर पडणारी दृष्टी, राशीबल आणि संपूर्ण कुंडली यांना एकत्र वाचा. ग्रहबल, स्वाभाविक अर्थ आणि कार्याधिपत्य हे वेगळे घटक आहेत; त्यातील कोणतीही बाबू एकट्याने निर्णय ठरवणारी नाही.

बृहत् पराशर होरा शास्त्रातील 'भावांचा निर्णय' हा मूळ भाव-दृष्टीचा आधार देतो. फलदीपिका, जातक पारिजात आणि सारावली या ग्रहबल, ग्रहस्थिती आणि योगांसाठी सोबतीवाहक संदर्भ आहेत; प्रत्येक नाववाल शास्त्राच्या अटी जशीच्या तशी ठेवा.