तुमच्या साधनेत दुर्गा पूजाचे महत्त्व काय आहे?
दुर्गा पूजा हा महिषासुर नावाच्या राक्षसावर देवी दुर्गेचा विजय आणि तिचे आपल्या मुलांसह माहेरच्या घरी वार्षिक आगमन साजरा करणारा सण आहे. पूर्व भारतातील हा सर्वात भव्य सण असून, तो पराकोटीची भक्ती, कला, संस्कृती आणि सामुदायिकतेचा अनोखा संगम आहे, ज्यात दिव्य मातेची सर्वोच्च शक्ती (शक्ती) म्हणून पूजा केली जाते, जी विश्वव्यवस्था पुनःस्थापित करते.
कोणती कथा लक्षात ठेवली जाते?
ब्रह्मदेवाकडून जवळजवळ अजिंक्यत्व मिळवलेल्या महिषासुर नावाच्या राक्षसाने स्वर्ग जिंकून घेतला आणि कोणत्याही देवाला त्याला पराभूत करता येत नव्हते. देवांचा एकत्रित संताप आणि तेज एकरूप होऊन दहा भुजांची तेजस्वी देवी दुर्गा प्रकटली, प्रत्येक देवाचे शस्त्र तिला प्राप्त झाले आणि ती सिंहावर आरूढ झाली. तीव्र संग्रामानंतर तिने महिषासुराचा वध केला आणि 'महिषासुरमर्दिनी' हे पद प्राप्त केले. दुर्गा पूजा हा देवीचा आपल्या पृथ्वीवरील माहेरी मुलांसह वार्षिक अवतरणाचा आणि नंतर कैलास परत जाण्याचा सणही आहे.
दुर्गा पूजा साठी पूजाविधी
विषयवार पांडालमध्ये देवी दुर्गेची मुलांसह कलात्मक चिकणमातीच्या मूर्तींची निर्मिती आणि प्रतिष्ठापना
षष्ठीपासून बोधन आणि आवाहन विधी, यात कलावौ पूजेचा समावेश
सप्तमी ते नवमीपर्यंत दररोज पूजा, अंजली (पुष्पांजली) आणि आरती
अष्टमी आणि नवमीच्या संधिकाळी सन्धी पूजा
विजयादशमीला सुवासिनींनी एकमेकींवर सिंदूर लावण्याचा सिंदूर खेला
दशमीला नदीत मूर्तींचे विसर्जन करून देवीचा निरोप
आहुती आणि सणाचे पदार्थ
दुर्गा पूजा दिवशी कुटुंबे काय तयार करतात आणि देवाला काय वाहतात.
खिचूरी, लाब्रा, बेगुनी, चटणी आणि पायेश यांचा भोग
संधीपूजेत एकशेआठ कमळे आणि दिवे
नैवेद्यासाठी संदेश, रसगोला आणि फळे
संध्याकाळच्या आरतीत देवीसमोर नाचवलेला धुनुची धूप
दशमीला देवीला अर्पिलेला आणि सिंदूर खेळात वाटलेला सिंदूर
जपावयाचे मंत्र
स्पष्ट संकल्प घेऊन, पूर्व किंवा उत्तर दिशेला तोंड करून, शक्य असल्यास माळेवर जप करा.
भारतभरातील नावे आणि रीती
पश्चिम बंगाल, आसाम, ओडिशा, त्रिपुरा आणि संपूर्ण पूर्व भारतात दुर्गा पूजा हा प्रमुख सण आहे, जो भव्य सामुदायिक पांडाल (विशेषतः कोलकात्यात, जिथे युनेस्कोने यास मान्यता दिली आहे), सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि ढाक वादनासाठी प्रसिद्ध आहे. भारताच्या इतर भागांत हेच दिवस नवरात्रीच्या उत्तरार्धात्र म्हणून पाळले जातात, परंतु विस्तृत मूर्तिपूजा आणि पांडाल संस्कृती ही विशेषतः पूर्व भारताची ओळख आहे.
या साधनेला मार्गदर्शन करणारे प्राचीन संदर्भग्रंथ कोणते?
पंचांगाच्या नियमावरून काढलेले — ठरण्याची शक्यता आहे, पण तारखेच्या जवळ प्रकाशित पंचांगाशी ताडून पाहणे उत्तम.
दुर्गा पूजा · 2027विजयादशमी (समाप्ती) · 2027
Healers World