तुमच्या साधनेत कार्तिक पौर्णिमाचे महत्त्व काय आहे?
कार्तिक पौर्णिमा हा हिंदू, शीख आणि जैन परंपरांमध्ये अत्यंत पवित्र मानला जाणारा पूर्ण चंद्राचा दिवस आहे. हिंदूंसाठी हा दिवस भगवान शिवाने त्रिपुरासुर राक्षसाचा विनाश केल्याच्या स्मरणार्थ साजरा केला जातो आणि देव दिवाळी म्हणून, म्हणजेच 'देवांची दिवाळी' म्हणून साजरा केला जातो, ज्या दिवशी नदीच्या घाटांवर हजारो दिवे लावले जातात. पवित्र स्नान, दान आणि शिव-विष्णू या दोघांची उपासना यासाठी हा दिवस सर्वात शुभ दिवसांपैकी एक मानला जातो.
कोणती कथा लक्षात ठेवली जाते?
कार्तिक पौर्णिमा ही त्रिपुरारी पौर्णिमा म्हणून साजरी केली जाते, जी भगवान शिवाने त्रिपुरारी स्वरूपात राक्षस तारकाक्ष आणि त्याच्या भावांच्या तीन उडणाऱ्या किल्ला-शहरांचा (त्रिपुरा) एका अग्निबाणाने नाश करून विश्वाची व्यवस्था पुनर्संचवली, त्या दिवसाची स्मरणप्रतीक आहे. हा दिवस भगवान विष्णूच्या मत्स्य (मासा) अवताराशी आणि कार्तिकेयाच्या जन्माशी देखील संबंधित आहे. परंपरेनुसार, शिवाच्या विजयाचा उत्सव साजरा करण्यासाठी देवता पृथ्वीवर उतरले आणि दिवे लावले, ज्यामुळे देव दिवाळीची सुरुवात झाली.
कार्तिक पौर्णिमा साठी पूजाविधी
विशेषतः वाराणसी येथे गंगा आणि पुष्कर सरोवर यांसह पवित्र नद्यांमध्ये पवित्र स्नान करणे
देव दिवाळीसाठी नदीच्या घाटांवर रांगांमध्ये दिवे लावणे
शिव आणि विष्णूची पूजा करणे आणि गंगा आरती करणे
दान करणे, धर्मादाय करणे आणि गरजूंना व गुराढोरांना अन्नदान करणे
व्रत ठेवणे आणि आकाश दीप लावणे
शीख समाज गुरु नानक गुरपुरब साजरा करतो, जो बहुतेकदा याच पूर्ण चंद्राला येतो
आहुती आणि सणाचे पदार्थ
कार्तिक पौर्णिमा दिवशी कुटुंबे काय तयार करतात आणि देवाला काय वाहतात.
पहाटेस नदीत पवित्र स्नान, कार्तिक स्नान
दीपदान: नद्यांवर तरंगवलेले आणि घाटांवर लावलेले दिवे
तुळशी पूजा आणि विष्णूला अर्पण
त्रिपुरारी शिवासाठी बेलाची पाने आणि पाणी
अन्न, कपडे आणि दिवे दानात दिलेले
जपावयाचे मंत्र
स्पष्ट संकल्प घेऊन, पूर्व किंवा उत्तर दिशेला तोंड करून, शक्य असल्यास माळेवर जप करा.
भारतभरातील नावे आणि रीती
कार्तिक पौर्णिमा वाराणसीमध्ये देव दिवाळी म्हणून भव्यपणे साजरी केली जाते, जिथे घाट असंख्य दिव्यांनी उजळतात, आणि राजस्थानमध्ये प्रसिद्ध पुष्कर उंट मेळा आणि पवित्र स्नानाचा हा दिवस म्हणून ओळखला जातो. ओडिशामध्ये प्राचीन सागरी व्यापाराच्या स्मरणार्थ लहान बोटी सोडून बोईता बंदणा म्हणून हा दिवस साजरा केला जातो. हाच पूर्ण चंद्र शीखांद्वारे गुरु नानक जयंती (जेव्हा चंद्राची गणना जुळते) म्हणून आणि जैनांसाठी देखील पवित्र मानला जातो.
या साधनेला मार्गदर्शन करणारे प्राचीन संदर्भग्रंथ कोणते?
या दिवसाची निश्चितता तारीख नोंदीत सांगितल्याप्रमाणे आहे. नियमित पूजेसाठी स्थानिक पंचांग आणि मंदिराने जाहीर केलेले वेळापत्रक तपासा; केवळ ग्रेगोरियन तारीखमुळे शहरानुसार बदलणारी पूजेची नेमकी वेळ ठरवता येत नाही.
कार्तिक पौर्णिमा · 2027
Healers World