भाऊबीज 2027 मध्ये कधी येते?

कोणती कथा लक्षात ठेवली जाते?

पुराणकथेनुसार, मृत्यूचे देवता यमराज हे दीर्घ काळाच्या वियोगानंतर या दिवशी आपल्या बहिणी यमुनेला (यमीला) भेटायला आले. यमुनेने त्यांचे हार्दिक स्वागत केले, त्यांच्या कपाळावर टिळक लावला, प्रेमाने जेवू घातले आणि त्यांच्या कुशलतेसाठी प्रार्थना केली. यमराज भावून गेले आणि जाहीर केले की या दिवशी बहिणीकडून टिळक लावलेला आणि सन्मानित केलेला प्रत्येक भाऊ दीर्घायुष्य प्राप्त करेल व मृत्यूच्या भीतीपासून मुक्त होईल — अशा प्रकारे भाऊबीजाची, ज्याला यमद्वितीया असेही म्हणतात, स्थापना झाली.

भाऊबीज साठी पूजाविधी

1. 1

   बहिणींनी भावांच्या कपाळावर विधीवत टिळक लावणे

2. 2

   भावाच्या दीर्घायुष्यासाठी व सुखसमृद्धीसाठी आरती करणे व प्रार्थना करणे

3. 3

   भावांनी त्यांच्या बहिणींना भेटवस्तू देणे

4. 4

   बहिणीने तयार केलेले विशेष सणाचे जेवण एकत्र खाणे

5. 5

   मिठाईची देवाण-घेवाण आणि कुटुंबाचे एकत्र जमणे

6. 6

   महाराष्ट्रात बहिणी विधीदरम्यान भावाला बसण्यासाठी चौक (चित्ररूप चौरस) रंगवतात

आहुती आणि सणाचे पदार्थ

भाऊबीज दिवशी कुटुंबे काय तयार करतात आणि देवाला काय वाहतात.

• भावाच्या कपाळावर रोळी आणि तांदूळाचा तिलक
• बहिणीने भावासाठी शिजवलेले जेवण
• पूजेच्या थाळीत मिठाई आणि सुक्या नारळ
• भावा-बहिणींमध्ये भेटवस्तूंची देवाण-घेवाण
• यमाला स्वागत करणाऱ्या यमुनेच्या आदर्शानुसार भावाच्या दीर्घायुष्यासाठी प्रार्थना

जपावयाचे मंत्र

स्पष्ट संकल्प घेऊन, पूर्व किंवा उत्तर दिशेला तोंड करून, शक्य असल्यास माळेवर जप करा.

महामृत्युंजय मंत्र

ॐ त्र्यंबकं यजामहे | सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम् | उर्वारुकमिव बन्धनान् | मृत्योर्मुक्षीय मामृतात्

रक्षण, आरोग्य आणि मुक्तीसाठी प्रार्थना

अर्थ आणि जप करण्याची रीत

भारतभरातील नावे आणि रीती

भाऊबीज हा सण संपूर्ण भारतात वेगवेगळ्या नावांनी साजरा केला जातो: पश्चिम भारतात (महाराष्ट्र, गुजरात) भाऊबीज किंवा भाईबीज, बंगालमध्ये भाईफोटा (जिथे विशेष टिळक विधी आणि भोजनाचा समावेश असतो), पूर्व भारतात भ्रातृद्वितीया, आणि नेपाळमध्ये भाईटिका (तिथे तो तिहार सणातील अत्यंत महत्त्वाचा दिवस मानला जातो). सर्वत्र मध्यवर्ती विधी म्हणजे बहिणीने भावाच्या दीर्घायुष्यासाठी त्याचा सन्मान करणे हाच आहे.

या साधनेला मार्गदर्शन करणारे प्राचीन संदर्भग्रंथ कोणते?

या दिवसाची निश्चितता तारीख नोंदीत सांगितल्याप्रमाणे आहे. नियमित पूजेसाठी स्थानिक पंचांग आणि मंदिराने जाहीर केलेले वेळापत्रक तपासा; केवळ ग्रेगोरियन तारीखमुळे शहरानुसार बदलणारी पूजेची नेमकी वेळ ठरवता येत नाही.