होळी 2027 मध्ये कधी येते?

कोणती कथा लक्षात ठेवली जाते?

होळीची मध्यवर्ती कथा प्रह्लादाची आहे — तो राक्षसराज हिरण्यकशिपूचा भक्त पुत्र होता, जो विष्णूची भक्ती करत म्हणून त्याला ठार मारण्याचा प्रयत्न करत असे. त्याची बहीण होळिका, जिला अग्नीपासून अमृत्यूचे वरदान होते, ती प्रह्लादाला घेऊन अग्नीत बसली; पण उलट होळिका भस्म झाली आणि भक्त प्रह्लाद सहीसलामत बाहेर आला — याच स्मरणार्थ होळिका दहनाची होळी पेटवली जाते. रंगांच्या खेळाची परंपरा श्रीकृष्णाशी जोडली जाते — त्यांना आपल्या गडद वर्णाबद्दल लाज वाटत असे, म्हणून त्यांनी प्रेमाने राधेच्या चेहऱ्यावर रंग लावला आणि रंग लावण्याची प्रथा सुरू झाली.

होळी साठी पूजाविधी

1. 1

   फाल्गुन पौर्णिमेच्या रात्री होळिका दहन करून अनिष्ट शक्तींचा नाश करणे

2. 2

   कोरड्या रंगांची (गुलाल) उधळण करणे व रंगीत पाणी फेकणे

3. 3

   रस्त्यांवर व मंदिरांमध्ये गाणे, नाचणे व ढोल-ताशांचा नाद करणे

4. 4

   गुजिया व थंडाईसारखे गोड पदार्थ व पेये एकमेकांना वाटणे

5. 5

   मित्र-नातेवाईकांकडे जाऊन एकमेकांवर रंग लावणे व शुभेच्छांची देवाण-घेवाण करणे

6. 6

   ब्रज प्रदेशात (मथुरा, वृंदावन, बरसाना) विशेष राधा-कृष्ण भक्तीपर सोहळे साजरे करणे

आहुती आणि सणाचे पदार्थ

होळी दिवशी कुटुंबे काय तयार करतात आणि देवाला काय वाहतात.

• गुजिया, होळीचा गोड पेढा, खोयाजाने आणि सुक्या मेवाळने भरलेला
• बदाम, बडीशेप आणि गुलाबाचे थंडाई, आधी कृष्णाला अर्पण
• होळिकेच्या अग्नीत गव्हाचे दाणे, नारळ, कैरी आणि धान्य अर्पण
• गुलाल आणि फुलांचे रंग, पेटलेल्या उंदीनंतर वर्षभराच्या आशीर्वादासाठी खेळलेले
• पश्चिमेकडील घरांमध्ये पुरणपोळी आणि पूर्वेला मालपुआ

जपावयाचे मंत्र

स्पष्ट संकल्प घेऊन, पूर्व किंवा उत्तर दिशेला तोंड करून, शक्य असल्यास माळेवर जप करा.

हरे कृष्ण महामंत्र

हरे कृष्ण हरे कृष्ण कृष्ण कृष्ण हरे हरे | हरे राम हरे राम राम राम हरे हरे

भक्तिभावाने पवित्र नामांचा जप

अर्थ आणि जप करण्याची रीत

विष्णू मंत्र (ॐ नमो नारायणाय)

ॐ नमो नारायणाय

पालनकर्ता नारायणाला शरणागती

अर्थ आणि जप करण्याची रीत

भारतभरातील नावे आणि रीती

होळी प्रदेशानुसार वेगवेगळ्या रूपांत दिसते: ब्रज प्रदेशातील बरसाना व नंदगावची लठ्ठमार होळी, मथुरा व वृंदावनातील आठवडाभर चालणारे मंदिर उत्सव, बंगाल व ओडिशातील डोळ जात्रा किंवा डोळ पौर्णिमा (जिथे कृष्णाच्या मूर्तीला झोळीत बसवून नेले जाते), गोव्यातील शिगमो, आणि भारतीय प्रवासी समुदायांमधील फागवा. होळिका दहनाची होळी संध्याकाळी संपूर्ण उत्तर भारतात सामान्यपणे पेटवली जाते.

या साधनेला मार्गदर्शन करणारे प्राचीन संदर्भग्रंथ कोणते?

या दिवसाची निश्चितता तारीख नोंदीत सांगितल्याप्रमाणे आहे. नियमित पूजेसाठी स्थानिक पंचांग आणि मंदिराने जाहीर केलेले वेळापत्रक तपासा; केवळ ग्रेगोरियन तारीखमुळे शहरानुसार बदलणारी पूजेची नेमकी वेळ ठरवता येत नाही.