जन्माष्टमी 2026 मध्ये कधी येते?

कोणती कथा लक्षात ठेवली जाते?

कृष्णाचा जन्म मथुरेच्या तुरुंगात देवकी आणि वसुदेव यांना झाला. देवकीचा भाऊ अत्याचारी कंस याला भविष्यवाणी झाली होती की तिचे आठवे अपत्य त्याला मारेल, म्हणून त्याने या दाम्पत्याला कैदेत टाकले होते. जन्माच्या वादळी मध्यरात्री तुरुंगाचे रखवालदार झोपी गेले, बेड्या तुटल्या, आणि वसुदेवाने बाळाला पुरुष्या यमुनेतून गोकुळात सुरक्षित पोहोचवले. तेथे नंद आणि यशोदा यांनी कृष्णाचे संगोपन केले. पुढे कृष्णाने परत येऊन कंसाचा वध केला.

जन्माष्टमी साठी पूजाविधी

1. 1

   कृष्णाच्या मध्यरात्रीच्या जन्मापर्यंत दिवसभर उपवास करणे

2. 2

   मंदिरांची आकर्षक सजावट करणे आणि मध्यरात्री बाळकृष्णाच्या मूर्तीला पाळण्यात झोपवणे

3. 3

   अभिषेक, आरती करणे आणि भजन व कीर्तन गाणे

4. 4

   कृष्णाच्या बाललीला आणि जीवनप्रसंगांचे सादरीकरण करणे

5. 5

   दहीहंडी — दह्याचा भरलेला माठ — मानवी चढ्या लावून फोडणे

6. 6

   लोणी, दही, दुधाचे मिष्ठान्न आणि पंजीरी (कृष्णाचे आवडीचे पदार्थ) यांचे नैवेद्य तयार करणे

आहुती आणि सणाचे पदार्थ

जन्माष्टमी दिवशी कुटुंबे काय तयार करतात आणि देवाला काय वाहतात.

• मध्यरात्रीच्या अभिषेकासाठी दूध, दही, तूप, मध आणि साखर यांचे पंचामृत
• माखण-मिश्री, लहानपणी कृष्णाला आवडणारे लोणी आणि साखर
• मध्यरात्रीनंतर उपवास उघडताना धणे पंजिरी आणि फळे प्रसाद म्हणून
• प्रत्येक अर्पणावर ठेवलेली तुळशीची पाने
• अनेक मंदिरे आणि घरांमध्ये छप्पन भोग, पंचावन्न पदार्थ

जपावयाचे मंत्र

स्पष्ट संकल्प घेऊन, पूर्व किंवा उत्तर दिशेला तोंड करून, शक्य असल्यास माळेवर जप करा.

हरे कृष्ण महामंत्र

हरे कृष्ण हरे कृष्ण कृष्ण कृष्ण हरे हरे | हरे राम हरे राम राम राम हरे हरे

भक्तिभावाने पवित्र नामांचा जप

अर्थ आणि जप करण्याची रीत

भारतभरातील नावे आणि रीती

कृष्णाचे जन्मस्थान मथुरा आणि बालपणाचे निवासस्थान वृंदावन येथे हा उत्सव अत्यंत थाटामाटात साजरा केला जातो, भव्य मंदिरांमध्ये विशेष कार्यक्रम होतात. महाराष्ट्र आणि गुजरातमध्ये उत्साही दहीहंडीचे मानवी चढ्या हे वैशिष्ट्य असते, जे कृष्णाची लोणी चोरीच्या लीलेचे स्मरण करून देतात. दक्षिण भारतात हा गोकुळाष्टमी म्हणून साजरा होतो, जिथे दारापासून पूजाखोलीपर्यंत लहान मुलांच्या पावलांचे निशाण काढले जातात. बंगाल आणि ओडिशामध्ये रात्रभर जागून भक्तिपूर्ण उत्सव साजरा केला जातो.

या साधनेला मार्गदर्शन करणारे प्राचीन संदर्भग्रंथ कोणते?

या दिवसाची निश्चितता तारीख नोंदीत सांगितल्याप्रमाणे आहे. नियमित पूजेसाठी स्थानिक पंचांग आणि मंदिराने जाहीर केलेले वेळापत्रक तपासा; केवळ ग्रेगोरियन तारीखमुळे शहरानुसार बदलणारी पूजेची नेमकी वेळ ठरवता येत नाही.