గాయత్రీ ఋగ్వేదంలో సూర్యుని దివ్య తేజస్సైన సవితృదేవునికి చేసే ప్రార్థన. మన బుద్ధిని మేల్కొలిపి నడిపించమని కోరుతుంది. భారతదేశమంతటా ఉదయం, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం దీనిని జపిస్తారు.
ఓం భూర్భువః స్వఃతత్సవితుర్వరేణ్యంభర్గో దేవస్య ధీమహిధియో యో నః ప్రచోదయాత్



ఋగ్వేదం 3.62.10, విశ్వామిత్ర మహర్షికి ఆపాదించిన సూక్తాలు ఉన్న మూడవ మండలంలోనిది. ఇది ప్రతి పాదంలో ఎనిమిది అక్షరాలతో మూడు పాదాల గాయత్రీ ఛందస్సులో ఉంది. నిత్య సంధ్యావందనానికి ఇది హృదయం.
మెలకువైన, స్పష్టమైన మనసు కోసం ప్రార్థన
దివ్య తేజస్సు బుద్ధిని (ధీ) మేల్కొలిపి నడిపించాలని ప్రార్థన
చదువు, పనికి ముందు మనసును స్థిరపరచి శుద్ధి చేసుకోవడానికి జపిస్తారు
వేదమాతగా, నిత్య సంధ్యావందనానికి మూలంగా గౌరవిస్తారు
విశ్వాసంతో జపించేవారికి రక్షణ కవచంగా భావిస్తారు
వెలుగును, జీవాన్ని ప్రసాదించే సూర్యునితో నిత్య అనుబంధం
మూడు సంధ్యల్లో: సూర్యోదయం, మధ్యాహ్నం, సూర్యాస్తమయం. ప్రాతఃకాలానికి విశేష ప్రాధాన్యం ఉంది.
మాలతో 108 సార్లు; సంక్షిప్త సాధనలో ప్రతి సంధ్యలో 10 లేదా 28 సార్లు
కాళ్లు, చేతులు కడుక్కోండి లేదా స్నానం చేయండి. సూర్యోదయాన తూర్పువైపు, ఇతర సమయాల్లో ఉత్తరంవైపు తిరిగి కూర్చోండి.
మూడుసార్లు నీటిని స్వీకరించి ఆచమనం చేయండి. శ్వాసను స్థిమితపడనివ్వండి.
బిగ్గరగా లేదా మెల్లగా ఉపాంశు జపం చేయండి. ప్రతి పాదం తర్వాత కొద్దిగా ఆగండి.
తులసి లేదా రుద్రాక్ష మాలతో లెక్కించండి. పెద్ద మేరు పూసను దాటకుండా అక్కడి నుంచి వెనక్కి తిప్పండి.
చివరి ఆవృత్తి తర్వాత కొద్దిసేపు మౌనంగా కూర్చోండి. సాధనను సవితృదేవునికి సమర్పించండి.
సంప్రదాయం ఆధారంగా, సరళమైన మాటల్లో సమాధానాలు.
సాధారణంగా చెప్పే అర్థం: “సవితృదేవుని దివ్య తేజస్సును ధ్యానిస్తున్నాం; ఆయన మన బుద్ధిని ప్రేరేపించుగాక.” ఓంకారంతో పాటు వచ్చే భూః, భువః, స్వః అనే మూడు పదాలు భూమి, అంతరిక్షం, స్వర్గాన్ని సూచిస్తాయి.
ప్రాతఃకాలంలో 108 సార్లు ఒక మాల జపించడం సాధారణ ఆచారం. సంక్షిప్త సంధ్యా సాధనలో మూడు సంధ్యల్లో ప్రతిసారీ 10 లేదా 28 సార్లు జపిస్తారు. విశేష సాధనలో రోజుకు 1,008 సార్లు జపిస్తారు. పెద్ద సంఖ్యల కంటే క్రమమైన నిత్య జపానికి ప్రాధాన్యం ఇస్తారు.
పూర్వ సంప్రదాయంలో ఉపనయన సమయంలో ఈ మంత్రాన్ని ఉపదేశించేవారు. నేడు ఆర్య సమాజంతో సహా అనేక గురువులు, ఉద్యమాలు భక్తితో నేర్చుకోవాలనుకునే వారందరికీ దీన్ని బోధిస్తున్నాయి.
మీ జన్మ వివరాలను నమోదు చేసి, సంప్రదాయం ప్రకారం మీ జాతకానికి సూచించే గ్రహ మంత్రాలను చూడండి. ఎన్నిసార్లు, ఏ సమయంలో జపించాలో తెలుసుకోండి. ఉచిత ఖాతా ఉంటే చాలు.