ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਵਾਜ਼ੇ ਲਈ ਵਸਤੂ: ਸ਼ੁਭ ਲਿਆਉਂਦਾ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ

ਮਾਨਸਰ ਅਤੇ ਮਾਇਮਤ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਦਵਾਜ਼ਾ — ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ

ਮੁੱਖ ਦਖ਼ਲ — ਮੁੱਖ ਦਵਾਜ਼ਾ ਜਾਂ ਸਿੰਘ ਦਵਾਜ਼ਾ — ਮੁੱਖ ਰਾਮਦਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂਡ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ ਸ਼ਕਤੀ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਨਸਰ ਅਤੇ ਮਾਇਮਤ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਵਧੇ ਅਧਿਆਇਆਂ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ: ਮਾਨਸਰ ਦਾ ਅਧਿਆਇ 14 ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਦੀਵਾਲ 'ਤੇ ਕਿੰਨੀਆਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਜਾਇਜ਼ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚੌਡਾਈ-ਤੇ-ਉਚਾਈ ਅਨੁਪਾਤ, ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਹੈਠਲੇ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿਵਸਥਾ, ਅਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਲਕੜੀ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ। ਮਾਇਮਤ ਦਾ ਅਧਿਆਇ 13 ਵਸਤੂ ਮੰਡਲ ਅੰਦਰੋਂ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਪਾਦ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਗੀਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਖੜ੍ਹੇ ਥ੍ਰੈਸਹੋਲਡ ਦੇਵਤਿਆਂ — ਦਵਾਰਪਾਲਾਂ — ਬਾਰੇ ਵਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਢੁਕਵੀਂ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਆਧਾਰਭੂਤ ਪੰਚਭੂਤਾ ਢਾਂਚੇ ਵਾਲਾ ਬੋਧ ਸਿੱਧਾ-ਸਾਦਾ ਹੈ: ਮੁੱਖ ਦਵਾਜ਼ਾ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜ ਤੱਤ ਅੰਦਰੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਵਗਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁਹਾਂਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਾਣ ਨੂੰ — ਸੂਰਜੀ ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਅਾਕਾਸ਼ — ਸਵੈਗਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਾਯੂ ਵੀ ਜੋ ਹਰ ਵਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁਹਾਂਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਧਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਜਲ-ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਧੁਰੀ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗ੍ਰੰਥ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਸਤੂ-ਕਾਰੀ ਢੰਗ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਯੰਤਰ ਮੰਨਦੀਆਂ ਹਨ — ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਾਧਨ, ਜੋ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ, ਸਹੀ ਅਨੁਪਾਤ ਅਤੇ ਢੁਕਵੀਂ ਸੰਕਲਪ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀ — ਦੈਵੀ ਸ਼ੁਭਗੁਣ — ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣ ਸਕੇ। ਇਸ ਤੱਤ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਮਝਣਾ ਮਾਨਸਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਸਤੂ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਘਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਨਾਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।