ਜਗਨਾਥ ਅਤੇ ਅਧੂਰੇ ਈਸ਼ਟਰ ਦੀ ਅਸਲੀ ਕਹਾਣੀ

ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੀਤੀ ਅਧੂਰੀ ਸਾਕ੍ਹਰ

ਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਜਗਨਾਥ ਦੀ ਮੂਰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਚੌਕਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦੱਖਣ ਦੇ ਸੁਕ਼ਮ ਕਾਂਸੇ ਮੂਰਤਾਂ ਦੀ ਆਦਤ ਕਰਕੇ ਆਏ ਹਨ। ਇਹ ਲੱਕੜ ਦੀ ਬਣੀ ਹੈ, ਚੌਡੇ ਮੂਖ ਵਾਲੀ, ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਗੋਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਬਾਂਹ ਅਜਿਹੇ ਜੋ ਹੱਥਾਂ ਬਿਨਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਥਲ-ਪੁਰਾਣ — ਇਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਥਾਨਕ ਧਾਰਮਿਕ ਇਤਿਹਾਸ — ਇਸ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਜੇ, ਇੱਕ ਦੈਵਤ ਬੱਦੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਕਸ਼ ਦੀ ਕਾਤ ਵਿਚਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਜਦੋਂ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੂਰਤ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਧੂਰੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਉਸੇ ਅਧੂਰਾਪਨ ਨੂੰ ਹੀ ਪੂਜਣ ਲਈ ਚੁਣਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਧੂਰੇ ਨੂੰ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਬਕਲੇਬਰਾ: ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਜੋ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਵਾਂ ਬਣਦਾ ਹੈ

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੰਦਿਰ ਦੇਵਤਾ ਸਥਾਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੁਰੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਨਹੀਂ। ਨਬਕਲੇਬਰਾ, ਭਾਵ 'ਨਵਾਂ ਸ਼ਰੀਰ', ਵਾਲੀ ਰੀਤ ਵਿੱਚ ਜਗਨਾਥ, ਉਸਦੇ ਭਰੇ ਬਲਭਦ੍ਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਬਹਨ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਦਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ — ਠੀਕ-ਠਾਕ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਨੀਮ ਦਾ ਰੁੱਖ ਲੱਭਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੱਡੇ-ਫੌਲੇ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੜ ਤੋਂ ਨਕਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੀਰਮਤਿਆਂ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪਰਮ ਪਲ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਨੀ ਮੂਰਤ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਤਾ ਮਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਬਾਰਾਂ ਤੋਂ ਉਣਤੀਸ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ 'ਤੇ, ਜੋ ਚੰਦਰਮਾ ਕਲੇਂਡਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਲੱਕੜ ਦਾ ਦੇਵਤਾ, ਇਹ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਅਸਥਾਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਥਰ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾ ਸਕਦਾ।

ਰੱਥ ਅਤੇ ਉਹ ਜੋ ਉਲਟੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ